آيا بيماران روانى از بيمارستانهاى تخصصى محروم مى شوند؟
1384/07/19
در حالى كه مشكلات مربوط به بيماريهاى روانى و استرسهاى ناشى از زندگى شهرى و صنعتى روز به روز گسترش مى يابد، يك مسئول وزارت بهداشت و درمان از حذف بيمارستانهاى تخصصى روانى به عنوان سياست جديد وزارت بهداشت خبر داد.
دليل حذف اين بيمارستانها به گفته رئيس اداره بهداشت روان وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكى، برچسبى است كه به بسترى شدگان اين گونه بيمارستانها مى خورد. «مجنون»، «ديوانه»، «رواني» يا هر برچسب ديگرى كه عوام بر روى بسترى شدگان مى زنند، نمى تواند موجب اقدامات غيركارشناسانه شود.
هنوز از صحت و سقم اين طرح چيزى در دست نيست؛ اما در شرايطى كه نظام درمانى در جهان- و ايران- به سوى هر چه تخصصى تر شدن مى رود، حذف بيمارستانهاى تخصصى روان درمانى، سؤال برانگيز است! آيا اين گونه بيماران را در بخشهاى عمومى بيمارستان بسترى خواهند كرد يا در بخش خاصى و گوشه اى از بيمارستان، محلى ويژه را به آنان اختصاص مى دهند؟
در صورت بسترى كردن اين بيماران در بخشهاى عمومى و بين ساير بيماران، آيا نحوه خدمت رسانى به آنان هم مثل ساير بيماران خواهد بود؟ و آيا اين بيماران- به دليل شرايط خاص- خدمات خاصى و پرستاران خاص با آموزشهاى خاصى را نمى طلبند؟
در صورتى كه چنين نباشد و بخش خاص و محل خاصى در بيمارستانهاى عمومى به اين بيماران اختصاص داده شود، آيا نقض غرض اوليه نمى شود؟
رئيس اداره بهداشت روان وزارت بهداشت طى مصاحبه اى با ايسنا به برخى مشكلات در اين باره اشاره كرد و گفت: حدود ۲۱ درصد يعنى ۱۵ ميليون نفر در كشور ما در هر لحظه از يك كسالت روانپزشكى رنج مى برند كه ۱۴ درصد آنان را جوانان تشكيل مى دهند و از اين تعداد به طور ميانگين حدود ۹/۲۵ درصد آنان را زنان و ۹/۱۴ درصد را مردان تشكيل مى دهند. دكتر محمد تقى ياسمى با بيان اين كه بيماريهاى روانپزشكى در زنان ۲ برابر شايع تر از مردان است، اظهار كرد: وقتى مى گوييم كه ۲۱ درصد افراد جامعه دچار مشكلات روانپزشكى هستند به اين معنى نيست كه ۲۱ درصد شعور خود را از دست داده اند بلكه تنها ۶ دهم درصد جمعيت دچار حالتى هستند كه عوام از آن اطلاق به جنون مى كنند.
وى با اشاره به اين كه ايجاد اختلالات روانپزشكى در جوامع طيف گسترده اى دارد، خاطرنشان كرد: عوامل زيستى، روانى و اجتماعى در بيماريهاى روانى تاثير بسزايى دارد. اين عوامل مى تواند سلامت روان را دچار مخاطره كند.
رئيس اداره سلامت روان وزارت بهداشت با بيان اين كه براى بهبود سلامت روان جامعه راهكارهايى وجود دارد،
خاطرنشان كرد: براى بهبود وضعيت موجود هم مى توان در سطح زيستى، روانى و اجتماعى مداخلاتى انجام داد تا هم از نظر سلامت روانى مثبت و هم از نظر شيوع اختلالات روانى به وضعيت بهترى نائل شويم.
دكتر ياسمى با اشاره به اين كه بودجه اختصاصى سازمان مديريت و برنامه ريزى براى بيماران روانى كمتر از نيازهاى واقعى اين بيماران ديده شده است، اظهار كرد: اين مسئله در طول چند سال اخير بيمارستانهاى روانى را با كمبود بودجه و در خطر بسته شدن قرار داده و از طرفى با افت كيفيت خدمات رسانى به اين بيماران روبرو كرده است.
وى تصريح كرد: در حال حاضر سياست وزارت بهداشت بر اين است كه بيمارستان تخصصى روانپزشكى در كشور نداشته باشد تا اين برچسب از بين برود ولى در بخشنامه اى كه در وزارتخانه موجود است بيمارستانهاى عمومى كه ضريب اشتغال زير ۷۵ درصد دارند بايد ۱۰ درصد تختهاى خود را به بيماران روانى اختصاص بدهند ولى به علت درآمدزا نبودن و ترس، برخى از مسئولان بيمارستان از بسترى بيماران روانى خوددارى مى كنند.
امكانات غير استاندارد
در همين حال معاون سلامت وزارت بهداشت نيز با غيراستاندارد خواندن تعداد تختهاى روانى بيمارستانها، به كمبودهاى شديدى اشاره كرد كه نظام درمان بيماران روانى را دچار اختلال كرده است.
به گفته دكتر مويد علويان در ايران تعداد تختهاى روانى بيمارستانها با استانداردهاى جهانى مطابقت ندارد.
معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، در گفت وگو با خبرگزارى كار ايران گفت: بحث بهداشت روان تنها به يك نهاد وابسته نيست و بايد تمام موسسات وابسته، در اين زمينه برنامه مدونى داشته باشند. وى افزود: در حال حاضر بخشهاى روانى موجود با جمعيت كشور همخوانى ندارد و در اين زمينه مشكلات زيادى داريم. به گفته علويان، در زمينه بهداشت روانى جامعه اقدامات خوبى صورت نگرفته است و متاسفانه در اين بخش با كمبودهاى جدى روبرو هستيم.
دكتر علويان يادآور شد: امكانات بهداشت روانى در كشور پاسخگوى نياز جامعه نيست و مسئولان بايد فكر اساسى براى حل اين معضل داشته باشند. معاون سلامت وزارت بهداشت، با اشاره به ضرورت همكارى نهادهاى ذيربط، گفت: وزارت بهداشت، بهزيستى و دانشگاههاى علوم پزشكى مهمترين نهادهاى مسئول در ارتقاى بهداشت روانى جامعه هستند.
