پژوهشگران، شواهد محكمى يافته اند كه جراحى لوزه ها و آدنوئيدها (لوزه سوم) ممكن است به برطرف كردن مشكلات رفتارى يا اختلال توجه در كودكان، از جمله بيمارى بيش فعالى و كم توجهى (ADHD) كمك كند.
گرچه امروزه با مصرف آنتى بيوتيكها، جراحى لوزه ها كمتر رايج است، هر سال در آمريكا ٤٠٠ هزار كودك براى برداشتن لوزه ها، آدنوئيدها يا هر دو، تحت عمل جراحى قرار مى گيرند. حدود نيمى از بيماران براى كنترل كردن عفونتهاى مزمن گلو يا گوش جراحى مى شوند. بقيه آنها براى برطرف كردن مشكلات تنفسى يا قطع تنفس حين خواب شبانه (بيمارى وخيمى كه در آن كودك در هنگام خواب خرخر مى كند و در لحظات كوتاهى دچار قطع تنفس مى شود) لوزه بردارى مى شوند.
پژوهشگران ٧٨ كودكى كه براى عمل جراحى لوزه آماده مى شوند و يك گروه شاهد متشكل از ٢٧ كودك كه اعمال جراحى ديگرى داشتند را مورد مقايسه قرار داده اند.
نتايج بررسى آنها هفته گذشته در نشريه Pediatrics به چاپ رسيد. پژوهشهاى قبلى نشان داده است كه كودكان مبتلا به اختلال خواب، اغلب دچار مشكلات رفتارى هستند اما تا به حال رابطه سببى ميان اين دو ثابت نشده بود.
در پژوهش فوق، همه كودكان، شب را در يك آزمايشگاه خواب گذراندند تا الگوهاى خواب و تنفس آنها ثبت شود. والدين كودكان پرسشنامه هايى را كه مقياسى براى اندازه گيرى رفتار كودكان آنها بود پر كردند و هر كودك از لحاظ هشيارى و تمركز و خواب آلودگى روزانه مورد ارزيابى قرار گرفت و نتايج، مثبت شدند. در نهايت، يك روانپزشك اطفال، كودكانى را كه مشكلات رفتارى آنها به تشخيص اختلال بيش فعالى و كم توجهى مى انجاميد تعيين كرد. كودكانى كه قرار بود مورد لوزه بردارى قرار گيرند، در مقايسه با گروه شاهد، با احتمال بيشترى بر مبناى تخمين والدينشان بيش فعال به حساب مى آمدند و با احتمال بيشتر، در مدرسه مشكلات رفتارى و خواب آلودگى روزانه داشتند. از گروه بيمارانى كه قرار بود لوزه بردارى شوند ٢٢ كودك نهايتاً دچار اختلال كم توجهى و بيش فعالى تشخيص داده شدند، در حالى كه در گروه شاهد، اين تعداد تنها دو نفر بود. در پيگيرى كه يك سال بعد به عمل آمد ٧ كودك كه لوزه ها و آدنوئيد هايشان برداشته شده بود و يك كودك از گروه شاهد، دچار قطع تنفس گذراى حين خواب بودند. از ٢٢ كودكى كه لوزه بردارى شدند و دچار اختلال كم توجهى و بيش فعالى بودند، يك سال پس از عمل جراحى، تنها ١١ نفر همچنان به اين اختلال مبتلا بودند.
دكتر رونالدى چروين- سرپرست اين تحقيق و استاد دانشگاه ميشيگان- در اين مورد مى گويد: يقيناً پيشنهاد من اين نيست كه هر كودكى مبتلا به ADHD است بايد لوزه بردارى شود اما من معتقدم كه در بسيارى از موارد، اختلالات خواب ناشناخته باقى مى مانند .
البته دكتر چروين مى پذيرد كه نتايج اين پژوهش، مقدماتى است چرا كه تعداد افرادى كه در آن شركت داشتند نسبتاً كم بوده و بررسيهاى همه گيرشناختى دقت كارآزماييهاى بالينى تصادفى شده را ندارند. اما به گفته او اين بررسى مى تواند مبناى بررسيهاى وسيع تر و دقيق تر بعدى قرار گيرد. در اين مطالعه تغييرات رفتارى در ساير آزمون هاى عينى اندازه گيرى كننده ميزان توجه در كودكانى كه لوزه هايشان جراحى شده بود، بهبود يافته بود.
دكتر چروين معتقد است كه اختلال بيش فعالى و كم توجهى در كودكان مختلف دلايل مختلفى دارد اما در برخى موارد ممكن است يك اختلال تشخيص داده نشده خواب، زمينه ساز ADHD باشد و احتمالاً با درمان اين اختلال زمينه اى خواب، تعداد قابل توجهى از اين كودكان بهبود يابند.
