* * * :: Media

1385/03/20

همه ما با شنيدن واژه شكست احساس افسردگى و نااميدى مى كنيم. شايد فقط عده كمى از افراد شكست را به عنوان تجربه اى عبرت آموز تلقى كنند و آن را همچون نردبانى براى رسيدن به موفقيتهاى آينده بدانند. اگر در پى آن هستيد كه از ميان شكستها و ناكاميهاى زندگى خود عبور كنيد و به موفقيت دست يابيد، نخست بايد به درستى معناى واقعى شكست را بدانيد و سپس با شناخت دلايل اصلى آن بتوانيد آنها را به سوى پله هاى ترقى و پيشرفت هدايت كنيد.

شكست به زبان ساده يعنى دست نيافتن به انتظاراتى كه خودتان يا ديگران از شما دارند. در واقع هنگامى كه ما قادر نباشيم به اين انتظارات عمل كنيم، احساس شكست خواهيم داشت، اما در چنين هنگامى لازم است اين نكته مهم را نيز به خاطر داشته باشيد كه شما فقط در يك زمينه خاص دچار شكست شده ايد و عدم موفقيتتان به معناى ناكامى در تمامى جنبه هاى زندگى نيست. اين نكته اولين گام اساسى براى غلبه بر احساس شكست و نااميدى است. از مهمترين علل شكست و عدم موفقيت مى توان نكات زير را برشمرد:

١- عدم تلاش: هنگامى كه شما مجبور به انجام كارى هستيد معمولاً از علاقه و اشتياقتان نسبت به آن عمل كاسته مى شود به طورى كه تمامى توان و تلاش خود را براى به ثمر رساندن آن به كار نمى گيريد. بهترين راه حل در چنين زمانى آن است كه به صراحت با كسانى كه شما را ملزم به انجام كار كرده اند، گفتگو كنيد و دلايل عدم علاقه تان را مطرح سازيد. صحبت در زمينه مشكلات يكى از بهترين شنيده هايى است كه در نهايت به متقاعد شدن يكى از طرفين مى انجامد. در واقع اگر شما براى انجام كارى به خوبى متقاعد نشده باشيد در اين صورت بدون اشتياق دست به كار مى شويد و هيچ تلاشى براى آن نمى كنيد كه اين موضوع بى حوصلگى و تنبلى در انجام امور را نيز به همراه خواهد داشت. براى غلبه بر احساس بى حوصلگى در انجام كارها براى خودتان در صورت به ثمر رساندن آن جايزه اى تعيين كنيد. اين موضوع به شما انگيزه مى دهد تا براى رسيدن به خواسته تان آستينها را بالا بزنيد و با تمامى توان دست به كار شويد؛ اين دقيقا همان روشى است كه براى تربيت دلفينها به كار گرفته مى شود. مربيان پرورش دلفين ابتدا با طعمه قرار دادن يك ماهى، حيوان را تشويق به پرش مى كنند. هر بار كه دلفين به طعمه دست مى يابد، ماهى را در محل بالاترى قرار مى دهند تا به اين صورت دلفين را تشويق به پرش بالاترى كنند. شايد در اين ميان دلفين حتى به مراتب موفق به گرفتن ماهى نشود، اما با اين حال دست از تلاش نمى كشد و هر بار سعى مى كند پرش بلندترى داشته باشد. در واقع مربى با اين كار حيوان را در بلاتكليفى قرار مى دهد و دلفين نيز اين پيام را به خوبى دريافت مى كند. از اين رو با اينكه مى داند با هر پرش فقط ٥٠ درصد شانس موفقيت دارد، اما براى رسيدن به طعمه موردنظر تلاش مى كند، چرا كه مى داند اگر قادر نباشد در هر پرشى به ماهى برسد دفعه بعد مجبور است براى دستيابى به آن پرش بلندترى داشته باشد. در مورد انسانها نيز وضعيت به همين صورت است.

٢- عدم اعتماد به نفس: گاهى شما تمامى توان و نيروى خود را براى بهتر انجام شدن امور به كار مى گيريد، ولى به دليل عدم اعتماد به نفس، خود را موفق نمى دانيد. براى غلبه بر چنين احساسى لازم است نخست خود را باور كنيد و با گسترش افكار مثبت در وجودتان، آنها را جايگزين افكار و گرايشات منفى ذهنتان نماييد؛ به اين روش خود الهامى نيز مى گويند. در واقع هرگاه به حد كافى احساس دلگرمى و اميدوارى نداشتيد كافى است چندين بار به خودتان بگوييد: من به خودم مطمئنم، من سرشار از انرژى و اشتياق هستم، من همان كسى هستم كه مى توانم فقط از عهده اين كار بربيايم و ... . با اين كار و تكرار چندين باره اين جملات، اين اطمينان و اعتماد ملكه ذهنتان خواهد شد و ناخودآگاه در انجام امور به شما دلگرمى خواهد داد. بعد از مدتى متوجه مى شويد كه پيش از انجام هر كارى از روى عادت ابتدا به خود پشتگرمى مى دهيد و سپس اقدام به انجام امور مى كنيد.

٣- ترس از شروع كار: يكى از خصوصيات ذاتى انسانها اين است كه در برابر هر پديده جديدى مقاومت مى كنند و به راحتى آن را نمى پذيرند. هر يك از ما اين ويژگى را در درجات مختلف ديديم، بنابراين هنگامى كه كارى را براى اولين بار انجام دهيد احساس تنش و اضطراب ناشى از آن امرى عادى خواهد بود.

بهترين شيوه براى غلبه بر تشويش و اضطراب در چنين مواقعى استفاده از قدرت تجسم و تصور فكر است. با قدرت تصور فكرتان مى توانيد پيش از اينكه براى انجام كارى دست به كار شويد، خود را در حال انجام آن تصور كنيد. در واقع با تكرار و تمرين آن فعاليت در ذهنتان براى نخستين بار، اما در مراتب مختلف آن را انجام مى دهيد. با اين تمرين هنگامى كه نخستين بار مشغول به كار مى شويد گويا اين فعاليت را پيش از اين نيز انجام داده ايد و ديگر برايتان تازگى نخواهد داشت. به اين ترتيب مى بينيد كه اضطراب و تنش نيز به اندازه قابل توجهى كاهش مى يابد.

٤- اهداف غيرواقعى: اين عامل را مى توان يكى از مضرات اعتماد به نفس بالا دانست. در اين حالت شما بدون آنكه متوجه ماهيت هدف موردنظرتان باشيد، براى رسيدن به آن تلاش مى كنيد. درحالى كه پيش از هر اقدامى بايد ابتدا ماهيت هدف و همچنين زمان لازم براى دستيابى به آن را برآورد كنيد. اگر بدون توجه به چنين نكاتى دست به كار شويد، وقتى به نيمه راه تلاش خود مى رسيد، احساس نااميدى و خستگى مى كنيد و به سرعت از ادامه هدفتان دست مى كشيد يا ترجيح مى دهيد كه مسير دستيابى به آن را تغيير دهيد. يا گاهى اوقات حتى تصميم به تغيير هدفتان خواهيد داشت. براى جلوگيرى از چنين پيامدهايى لازم است پيش از حركت به سوى هدفتان تفاوت ميان هدف نهايى و اهداف مرحله اى را به خوبى بدانيد.

هدف نهايى غايى ترين خواسته اى است كه شما در پى رسيدن و دست يافتن به آن هستيد، اما اهداف مرحله اى، آن دسته اهدافى هستند كه در روند دستيابى به هدف نهايى در سر راه مسيرتان قرار دارند و به شما در اين راه يارى مى رسانند. پس به خاطر داشته باشيد كه همواره در مواجهه با هر گونه ناكامى بايد هدف نهايى خود را ثابت نگه داريد. آنچه در اين مواقع بايد تغيير كنند اهداف مرحله اى هستند. بنابراين با درايت كافى به اهداف بلندمدت خود بنگريد و براى دستيابى راحتتر به خواسته تان، آن را به اهدافى كوچك تر تقسيم كنيد. اولين نشانه درايت يك فرد آگاه، داشتن هدفى مشخص، قابل كنترل، دست يافتنى و ثمربخش در گستره خاصى از زمان است.

اكثر اوقات ما نمى توانيم جلوى روند پيشامدها و حوادث را بگيريم، اما به طور حتم قادر هستيم واكنشها و رفتارهاى خود را در هنگام رويارويى با حوادث تغيير دهيم. انسانها فقط براى گلايه و شكايت از سختيهاى زندگى به اين جهان پا نگذاشته اند. شايد اين صحبت كمى تكرارى باشد، اما به اين نكته عميقتر بينديشيد كه زندگى هر يك از ما داراى معناى وسيعترى است. اگر بتوانيد اين موضوع را به خوبى براى خودتان به صورت يك باور بپذيريد در اين صورت خواهيد ديد كه تمامى شكستها ناگوار نيستند، بلكه هر شكستى تجربه اى عبرت انگيز است كه به موفقيتهاى روشن آينده مى انجامد.

همشهری

: منبع