افسردگى فصلى که اختلال تاثير پذيرى فصلى (SAD) هم ناميده میشود، حالتى است که هر ساله در يک زمان مشخص رخ میدهد و معمولا در پاييز يا زمستان آغاز میشود و در بهار يا اوائل تابستان پايان میيابد.
نوع نادرى از SAD به نام افسردگى تابستانى نيز وجود دارد که در اواخر بهار شروع شده و در اوايل تابستان يا اواخر پاييز پايان میيابد.
علائم:
کسانى که از اين اختلال رنج میبرند بسيارى از علائم شايع افسردگى مانند غمگينی، اضطراب، بیقراری، بیعلائقگى به فعاليتهاى روزانه، انزواگرايی، و ناتوانى در تمرکز را دارند. اين افراد اغلب نشانههايى همچون خستگى مفرط و کمبود انرژِی، نياز شديد به خواب، ميل به شيرينی، و افزايش اشتها و اضافه وزن را تجربه میکنند.
علائم افسردگى فصلى زمستانی:
- خستگی
- افزايش نياز به خواب
- کمبود انرژِى
- افزايش وزن
- افزايش اشتها
- مشکل در تمرکز
- ميل زياد به تنهايی
علائم افسردگى فصلى تابستانى:
- کاهش وزن
- مشکل در خواب
- کاهش اشتها
علل افسردگى فصلى:
علت دقيق اين اختلال کاملا مشخص نيست اما تاثير عرض جغرافيايى بر SAD حاکى از اين است که اختلال فوق بهواسطه تغييرات قابليت دسترس بودن نور خورشيد ايجاد میشود. يک فرضيه اين است که با کاهش نور خورشيد، ساعت بيولوژيکى که خلق و خو، خواب و هورمونها را تنظيم میکند، در زمستان به نوعى عقب میماند و کندتر میگذرد.
تئورى ديگر اين است که مواد شيميايى مغزى که اطلاعات را بين اعصاب منتقل میکنند و نوروترنس ميتور نام دارند در افراد مبتلا به SAD دستخوش تغييراتى میشوند. و قرار گرفتن در معرض نور خورشيد اين عدم تعادل را اصلاح میکند.
تشخيص:
اگر دچار علائم افسردگى هستيد، حتما به پزشک مراجعه کنيد. گاهى مشکلات جسمى باعث افسردگى میشوند.
اما گاهى اوقات هم نشانههاى افسردگى فصلى بخشى از يک مشکل روانى پيچيدهتر هستند.
يک متخصص بايد فردى باشد که سطح افسردگى راتشخيص داده و درمان مناسب را تعيين کند.
درمان:
تحقيقات نشان میدهد نور درمانى روش موثرى براى رفع اين اختلال است. گاهى داروى ضدافسردگى به تنهايى يا همراه با نور درمانى بکار میرود. بيرون بودن از خانه طى روز نيز در کاهش اثرات اين اختلال موثر است همانطور که افزايش ميزان نور خورشيد در محل زندگى و کار مفيد است.
پيشگيرى:
اگر گمان میکنيد علائم افسردگى فصلى را داريد، با پزشک خود در اين مورد مشورت کنيد تا تحت آزمايشات و ارزيابیهاى لازم قرار گيريد. پزشک شما بايد مطمئن شود که اين علائم علت ديگرى مانند نوع ديگرى افسردگى يا بيمارى عمده بالينى ندارند. انواع ديگر افسردگى ممکن است منجر به اين شوند که فرد به خود آسيب رسانده يا حتى خودکشى کند.
در صورتى که تشخيص ابتلا به افسردگى فصلى در مورد شما داده شده توجه به اين موارد میتواند به شما در جلوگيرى از بازگشت علائم آن کمک کند:
- سعى کنيد هر روز حتى هنگامى که هوا ابرى است زمانى را در خارج از خانه بگذرانيد.
- رژِم غذايى مناسبى داشته باشيد که از مقادير کافى ويتامينها و مواد معدنى طبق توصيه FDA برخوردار باشد. اين به حفظ انرژِى بيشتر کمک میکند.
- حداقل هفتهاى سه بار و هر بار ٣٠ دقيقه ورزش کنيد.
- طى ماههاى زمستان با يک متخصص مشاوره داشته باشيد.
- خود را از فعاليت هاى اجتماعى دور نکنيد چراکه حضور در اجتماع در مقابله با افسردگى فصلى نقش موثرى دارد.
و بالاخره اينکه با اتخاذ شيوههاى سالم زندگى و روش هاى مناسب پيشگيرانه از هر گونه حالت کسالت بار و انزواگرايانه و با نگاه مثبت به موهبات اين فصل بینظير، زمان در لذت بردن از زيبايیهاى آن سپرى کنيد.
